De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot. Dat betekent dat deze soort door menselijk handelen in Europa terecht is gekomen en zich hier razendsnel verspreidt. Zonder bestrijding kan het aantal nesten ieder jaar enorm toenemen.

In het oorspronkelijke leefgebied van de Aziatische hoornaar zijn natuurlijke vijanden aanwezig en hebben andere dieren geleerd om ermee om te gaan. In Nederland is dat nog niet het geval. Hierdoor heeft de soort een grote impact op onze natuur, biodiversiteit en uiteindelijk ook op mensen en economie.

Impact op de biodiversiteit
De Aziatische hoornaar heeft enorme hoeveelheden eiwitten nodig om haar larven groot te brengen. Deze eiwitten haalt zij uit andere insecten. Eén nest kan jaarlijks naar schatting zo’n 11 kilo aan insecten verbruiken. Dat gaat om enorme aantallen bijen, wespen, vliegen, libellen, spinnen en andere bestuivers.

Veel van deze insecten spelen een belangrijke rol binnen onze ecosystemen. Minder bestuivers betekent uiteindelijk ook minder bestuiving van bloemen, planten en bomen. Daarnaast blijft er voor vogels en andere insectenetende dieren steeds minder voedsel over.

Vooral imkers merken de gevolgen vaak direct. Aziatische hoornaars jagen actief op honingbijen, vaak vlak voor de ingang van de kast. De bij wordt uit de lucht gegrepen en meegenomen als voedsel voor de larven in het nest.

Bij zwakkere bijenvolken kunnen hoornaars zelfs de kast binnendringen. Daarnaast ontstaat er regelmatig zogenaamde “vliegverlamming”. Hierbij durven bijen de kast nauwelijks nog te verlaten uit angst voor de hoornaars die voor de kast jagen. Hierdoor verzamelen zij minder voedsel en gaan volken verzwakt de winter in. In sommige gevallen overleeft een volk dit niet.

Impact op volksgezondheid
De Aziatische hoornaar is van nature niet agressief tijdens het zoeken naar voedsel. Problemen ontstaan vooral wanneer mensen te dicht bij een nest komen. Dan zullen de hoornaars het nest verdedigen.

Bij verstoring kan een nest een massale verdedigingsreactie geven. Hierbij komen meerdere hoornaars tegelijk af op de indringer. Ook worden feromonen verspreid waarmee andere hoornaars gealarmeerd worden.

Een enkele steek van een hoornaar is op zichzelf meestal niet gevaarlijker dan die van een bij of wesp. Omdat hoornaars groter zijn, kunnen steken wel pijnlijker zijn. Het risico ontstaat vooral wanneer iemand meerdere steken tegelijk krijgt of allergisch reageert op het gif. In zulke situaties kan een ernstige allergische reactie of anafylactische shock ontstaan.

Daarom is het belangrijk om nesten nooit zelf te benaderen of te verwijderen.

Impact op de economie
Momenteel wordt de schade vooral zichtbaar binnen de imkerij, maar de impact reikt verder dan alleen honingbijen.

De Aziatische hoornaar voedt zich namelijk ook graag met rijp fruit. Waar gewone wespen zich vaak richten op één stuk fruit, beschadigen Aziatische hoornaars regelmatig meerdere vruchten tegelijk. Hierdoor kan ook schade ontstaan binnen fruitteelt en tuinbouw.

Daarnaast brengt de opsporing en bestrijding van nesten veel tijd, inzet en kosten met zich mee. Juist daarom is snelle herkenning, melding en samenwerking zo belangrijk.